linh tây tower

Suy ngẫm từ một ước mơ

Nguyễn Thị Hương

Trường THPT Quảng Xương I

    Ước mơ làm cho con người lớn thêm. Ước mơ thôi thúc người ta cố gắng vươn lên trong cuộc sống để biến nó thành hiện thực. Có những ước mơ xa vời và mãi mãi không thực hiện được nhưng cũng có những ước mơ rất giản dị song cũng hết sức đẹp đẽ và luôn trong tầm tay. Ước mơ có khi là lý tưởng là mục đích sống. Ai cũng có ước mơ. Ước mơ như miếng kính biến hình vũ trụ mà nhiều khi soi vào đó ta có thể phát hiện được những điều diệu kỳ ẩn chứa trong tâm hồn mỗi con người. Bạn chỉ cần hỏi ai đó ước gì thì dù ít, dù nhiều bạn cũng sẽ biết được một phần nghĩ suy ẩn sâu trong tâm hồn người đó...

    Là một giáo viên dạy Ngữ văn ở trường THPT, tôi luôn ý thức một điều “Văn học là nhân học”. Dạy văn tức là dạy người, ngoài dạy những kiến thức khoa học cần phải chú ý bồi đắp tâm hồn, tình cảm, lý tưởng thẩm mĩ cho học sinh, giúp các em ngày càng đến gần hơn với cái Chân - Thiện - Mĩ... Chính vì vậy mà mỗi khi nhận dạy một lớp mới, điều đầu tiên tôi làm là yêu cầu các em viết một bản tự thuật nói về bản thân, gia đình bè bạn trong đó có cả sở thích và ước mơ, mong hiểu rõ hơn về hoàn cảnh cũng như tâm hồn học sinh để có những tác động hợp lý trong quá trình giảng dạy.

Cầm trên tay những bản tự thuật của học sinh lớp 10, tôi hết sức tò mò xen lẫn hồi hộp vui sướng khi thấy đằng sau những nét chữ đẹp có, xấu có nhưng nắn nót kia là những điều được nói từ thẳm sâu hồn các em. Đa số các em đều mơ về nghề nghiệp trong tương lai như: Công an, luật sư, bác sĩ, giáo viên, nhà báo, kỹ sư, nhà kinh tế... với mong muốn là công dân có ích cho xã hội.

    Nhưng khi cầm tờ giấy với những dòng chữ nắn nót đậm nữ tính thì tôi không khỏi giật mình, hẫng hụt và nhoi nhói nơi tim bởi những điều được viết trong đó:

“Em ước mơ sau này sẽ thi đậu vào trường Đại học Dược, bởi mẹ em bảo làm nghề này chẳng va chạm đến ai lại kiếm được nhiều tiền, chỉ cần bán thuốc khoảng hai năm là mua được xe máy” (HM - trường THPT Cầm Bá Thước, Thanh Hóa).

    Giật mình bởi không hiểu sao một nữ sinh mới bước vào lớp 10 mà đã có những suy nghĩ già dặn đến thế. Dường như em đã quá hiểu đời, hiểu người? Phải chăng cuộc sống sớm dạy em rằng cứ có tiền là có hạnh phúc. Giật mình hơn nữa là em mới “tý tuổi đầu” đã sợ phải va chạm với cuộc đời nghĩa là em ước một cuộc sống vừa kiếm được nhiều tiền mà lại không phải va chạm đến ai... Đồng nghĩa là em muốn thu mình trong cái vỏ ốc cá nhân. Cũng ở vào tuổi em tôi lại luôn mong ước được sống cho ra sống như chàng Hămlet trong vở bi kịch cùng tên của Sêcxpia: “Sống hay không sống - đó là vấn đề. Chịu đựng những viên đá, những mũi tên của số mệnh phũ phàng hay là cầm vũ khí vùng lên mà chống lại những sóng gió của biển khổ, chống lại để mà tiêu diệt chúng đi đằng nào cao quý hơn?”.

    Hoặc sống như chàng Đônkihôtê ngông cuồng mà cao quý luôn muốn đấu tranh chống lại cái ác để đem lại công bình cho xã hội. Tôi cũng ước mơ làm nghề này nghề khác như: Nhà báo, nhà văn, giáo viên... nhưng nhất quyết không phải vì nghề ấy kiếm được nhiều tiền mà bởi đơn giản là tôi thích. Ước mơ có thể ngông cuồng và rồ dại nhưng đừng để chủ nghĩa thực dụng tầm thường làm hoen ố, biến những gì đẹp đẽ thiêng liêng thành những tham vọng vô bờ bến. Để rồi nó sẽ đẩy con người ta xa rời điều Nhân, xa rời tính Thiện lúc nào không hay.

    Hẫng hụt vì tôi mong muốn ước mơ của em phải là những điều em nung nấu sau những nghĩ suy về cuộc sống, mong ước của em phải giàu có hơn nghĩa là không chỉ đem lại niềm vui cho em và gia đình mà còn cho nhiều người khác nữa. Nhưng rất tiếc, em chỉ ước cho riêng em. Giá em nói rằng: “Em ước sau này sẽ là một Dược sĩ để có thể bán thuốc chữa bệnh cho mọi người”. Đơn giản thế thôi nhưng chắc em trong tôi sẽ là một con người khác, một tâm hồn khác.

Nhoi nhói nơi tim, bởi tôi thương cho tâm hồn nhỏ bé của em đáng ra ở tuổi này vẫn còn trong trẻo lắm, đẹp đẽ lắm đã bị bụi đường làm cho nhòe đi, mờ đi. Chắc em bị ảnh hưởng nhiều bởi lối giáo của gia đình (bị mẹ mớm ước mơ), bị ảnh hưởng bởi lối sống của một xã hội mà ở đó đồng tiền đang lên ngôi. Hẳn em đã bị hấp dẫn bởi sự giàu sang của nhiều dược sĩ vì họ kiếm tiền dễ dàng nhờ bán thuốc (dù không muốn nghĩ nhưng tôi tin rằng em cũng biết để có được tiền nhiều phần lớn họ tự ý nâng giá thuốc, móc ngoặc với những phòng kê đơn trong bệnh viện, thậm chí bán thuốc dởm... Và chắc hẳn em cũng mặc nhiên đồng ý với những hành vi của họ). Bản thân đồng tiền không có tội nhưng sẽ là có tội nếu kiếm tiền không đúng cách và coi đồng tiền là lẽ sống của mình sẽ dẫn đến nhiều tai họa đem lại bất hạnh cho con người.

    Ở tuổi các em, tôi mong các em hãy ước, ngay cả những ước mơ có vẻ xa rời thực tế. Nhưng hãy để ước mơ nâng hồn mình lên gần với cái Chân - Thiện - Mĩ. Chân trời luôn rộng mở, các em cứ mơ cùng Cánh buồm trắng của Aimatôp, biến ước mơ thành hiện thực như cô bé Antưnai trong truyện ngắn Người thầy đầu tiên (Aimatôp), hay chỉ là một hạt Bụi vàng làm nên Bông hồng vàng trong truyện của Pautopxki... hoặc mơ về ánh sáng lấp lánh nơi những toa tàu từ kinh thành về với phố huyện nghèo cùng chị em Liên trong Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam... Các em hãy để tâm hồn bay bổng cùng những giấc mơ nhưng tôi chỉ muốn gửi các em một lời nhắn: Các em ơi xin đừng biến Ước mơ thành Tham vọng.

Lời anh “nhặt vợ”

(Cho nhân vật Tràng - “Vợ nhặt” của Kim Lân)

Nhặt được em giữa mùa đói kém

Người chết như ngả rự khắp cung đường

Chân lê bước xe bò mình anh đẩy

“... Cơm trắng mấy giò...” cho anh gặp người thương

Cho tình yêu để nhận tình yêu

Cắp thúng theo anh trong chập choạng mây chiều

Em bẽn lẽn chỉ hai lần gặp gỡ

Hàng xóm nhìn ta thầm thì to nhỏ:

“Biết có nuôi nhau qua nổi cái thì này”

Chân bước bên em lòng chợt tỉnh - chợt say

Chợt ấm áp rồi lại chợt tê tái

Bánh đúc dẫu no không thể làm sính lễ

Chẳng kiệu hoa pháo đỏ đón em về

Bóng những âm hồn quyện tiếng khóc tỉ tê

Đặc quánh không gian một mùi chết chóc

Thương thân mẹ một đời khó nhọc

Hai hào dầu đủ thắp sáng những nếp nhăn?

Mẹ thương em “vì gặp bước khó khăn”

Thương thân mẹ một đời khốn khổ

“Các con lấy nhau âu cũng là duyên số”

Anh nhẹ lòng “Mẹ thấu hiểu thế này sao”?

Đêm tối qua đi mặt trời sáng trên cao

Em lẳng lặng nghẹn ngào nuốt trôi thìa cháo cám

Mẹ vẫn tươi cười với đàn gà còn da lông mọc

Anh vẫn mơ về lá cờ đỏ vàng sao.

                Nguyễn Thị Hương

               Trường THPT Quảng Xương I

BBT. Bác Quách Văn Bản, nguyên cán bộ Ty Giáo dục Thanh Hóa thời kỳ 1967 - 1987 (nay là Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa), là người được phân công phụ trách giáo dục miền núi trong những năm tháng còn nhiều gian khó. Bài thơ “Nhớ ngày đến thăm trường Sắng Hằng” được tác giả sáng tác cách đây đã 42 năm và được gửi về cho Ban biên tập trong một ngày gần đây. Để tri ân những cống hiến của các thế hệ đi trước, đồng thời giúp bạn đọc hiểu thêm những gian lao, vất vả của những người “Cõng chữ lên non”, BBT xin giới thiệu tới đông đảo bạn đọc bài thơ này.

 

Nhớ ngày đến thăm trường Sắng Hằng 42 năm về trước

             Quách Văn Bản*

Chúng tôi đến Sắng Hằng(1)

Lúc trăng rằm đã nhô lên đỉnh núi.

Trong nhà đã sẩm tối.

Ngọn đèn sáng bừng lên,

Phút gặp gỡ đầu tiên,

Các cô giáo, nghẹn ngào,

Hai hàng nước mắt

Xúc động,

Mừng vui,

Bảo: đã mấy tháng nay

Máy bay bắn ngày ngày nơi quê mẹ...

Chúng tôi đến,

Chưa kịp ráo bước chân

Các cụ, các mế, cùng cháu con

Đến đứng chật sân trường

Chào đón chúng tôi. “Thầy cô trên tỉnh”

Tuần nước mừng vui chưa cạn

Tiếng chày “khua luống”(2)

Đã vang lên từ trong hộ gia đình

Để chào mừng “khách quý” đến thăm

Kéo dài đến nửa đêm,

Là dàn trống chiêng,

Chỉnh rượu cần

Khèn, khặp(3) vui rôm rả.

Trường Sắng Hằng còn năm cô giáo trẻ

Tuổi đời cao nhất chưa quá hai hai,

Các cô bảo: cứ buổi chiều tà

Thường dắt tay nhau ra bờ suối

Ngắm về xuôi

Phía Tĩnh Gia, Nga Sơn, Hoằng Hóa

“Ôi nhớ, nhớ mẹ, nhớ cha

Nhớ đường, ngõ, vào ra... da diết”

Dân Sắng Hằng.

Thương thầy, cô giáo nơi xa đến

Như con cháu ruột thịt trong nhà.

Thường trong mỗi bữa cơm cà

Các mế nhớ đến con

Đang ở nơi xa mưa bom bão đạn...

Khi các thầy, các cô giáo đến

Các bố, mế khuây khỏa nỗi lòng

Như chính con của mình

Nơi chiến trường xa, đã về bên mẹ.

Chúng tôi đến Sắng Hằng, hai đêm ở lại

Dự giờ dạy

Thăm tất cả phụ huynh.

Khẳng định một tình thương

Giữa nhà trường và xã hội...

Sáng hôm sau, đã tới

Khi sương mù chưa tan

Đoàn chúng tôi ra về.

Dù công việc bộn bề

Nhưng bà con thôn xóm

Đều đến gặp, tiễn chân

Buổi chia tay,

Không phải nói lời động viên

Có ý chí với tình thương

Thầy trò tiễn chúng tôi

Bằng tiết mục văn nghệ.

Không điện, không đài loa

Nhưng rừng núi Sắng Hằng

Vẫn vang lên lời ca tiếng hát.

Chúng tôi trườn xuôi dốc

Mỗi bước, mỗi xôn xao.

Muốn các trường vùng cao

Như Sắng Hằng

Nơi tiền tiêu Tổ quốc

18/11/1969

Phạm Thế Long(*)

Với bạn cùng là lính cũ Trung đoàn

Viết trong Lễ kỷ niệm 40 năm Ngày thành lập Trung đoàn 271

Quân khu Trị Thiên (12/08/1971-12/08/2011)

Sao cứ bắt mình lên hàng ghế trước?

Dẫu biết lệ thường: quan chức ngồi trên

Nhưng 40 năm, nay mới về gặp mặt

Mình với bạn như nhau: cùng lính cũ trung đoàn!

Tay nắm tay cười mà nước mắt rưng rưng

Mười thằng trẻ trai xưa, nay may còn ba, bốn

So với bạn mình là người may mắn

Thêm chút chức quyền, tài giỏi gì đâu!

Ôi cái thời trong trẻo cùng nhau

Mày mày, tao tao thân thương biết mấy

Còn bây giờ bạn không thôi áy náy

Cứ đẩy mình lên hàng ghế trên cùng

Hãy để mình túm tụm với anh em

Góc cuối hội trường, tranh thủ ngồi tán phét

Như cái thuở Đông Hà, Cửa Việt...

Những địa danh mới nhắc đã nao lòng

Còn hàng ghế ngồi bỏ trống ở trên

Dành cho bọn thằng Đương, thằng Sót* 

Cùng lũ bạn không về những tháng năm trận mạc

Chúng nó ngồi cho mình ngước nhìn lên!

      Vinh, 06/8/2011

 
File đính kèm: